चितवन, १२ वैशाख २०८३ः
नेपाल कुखुरा व्यवसायी मञ्चको १७ औँ साधारण सभा तथा १० औँ अधिवेशन चितवनमा सम्पन्न भएको छ । प्रतिनिधि सभा सदस्य एवं राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिका सभापति हरि ढकालको प्रमुख आतिथ्यतामा मञ्चका अध्यक्ष रघुनाथ भट्टको सभापतित्वमा साधारण सभा सम्पन्न भएको हो ।
कार्यक्रममा स्वागत मन्तव्य राख्दै मञ्चका अध्यक्ष भट्टले नेपालको पोल्ट्री व्यवसायको वर्तमान अवस्था, चुनौती र सम्भावनाबारे जानकारी गराउनुभयो । उहाँले पोल्ट्री क्षेत्र कृषि क्षेत्रमध्ये आत्मनिर्भर बनेको महत्वपूर्ण व्यवसाय भएको उल्लेख गर्दै यसको संरक्षण र थप विकासका लागि सरकार र निजी क्षेत्रको सहकार्य आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।
अध्यक्ष भट्टले पोल्ट्री व्यवसाय धरासायी हुन नदिन उत्पादन र बजारबीच सन्तुलन कायम गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो । उहाँले न्यूनतम समर्थन मूल्य निर्धारण, बजार अनुगमन, अवैध आयात नियन्त्रण, प्रयोगशाला विस्तार, कोल्ड स्टोर तथा आधुनिक स्लटर हाउस स्थापना लगायतका विषयमा सरकारको ध्यानाकर्षण गराउनुभयो ।
मञ्चले पोल्ट्री क्षेत्रको समग्र विकासका लागि निजी क्षेत्रको सहभागिता सुनिश्चित हुने गरी राष्ट्रिय पोल्ट्री विकास बोर्ड गठन गर्न माग गरेको छ । उक्त बोर्डले पोल्ट्री उत्पादन तथा बजार व्यवस्थापन, न्यूनतम मूल्य निर्धारण र व्यवसाय संरक्षणका लागि प्रभावकारी भूमिका खेल्नुपर्ने मञ्चको भनाइ छ ।
त्यस्तै, खुला सीमाका कारण अवैध रूपमा चल्ला, कुखुरा, तयारी मासु, अण्डा, क्रेट, प्याक, दाना, औषधि तथा फिड सप्लिमेन्ट भित्रिँदा स्वदेशी उत्पादन र गुणस्तरमा गम्भीर चुनौती थपिएको मञ्चले जनाएको छ । अवैध ओसारपसार नियन्त्रणका लागि कडा व्यवस्था गर्दै संलग्न सवारीसाधन लिलामी तथा सो बराबरको जरिवाना गर्ने व्यवस्था गर्नुपर्ने माग गरिएको छ ।
मञ्चले पशु क्वारेन्टाइन चेकपोष्टलाई अत्यावश्यक सेवाका रूपमा २४ सै घण्टा सञ्चालन गर्नुपर्नेमा पनि जोड दिएको छ । कुखुराको दानाका लागि आवश्यक पर्ने मकै र भटमास ठूलो मात्रामा विदेशबाट आयात गर्नुपर्ने अवस्था रहेको भन्दै भन्सार तथा कृषि सुधार शुल्क हटाउन सरकारसँग आग्रह गरिएको छ । साथै पोल्ट्रीजन्य मेसिनरी, स्पेयर पार्ट्स र उपकरण आयातमा १ प्रतिशत मात्र भन्सार लाग्ने व्यवस्था मिलाउन माग गरिएको छ ।
कुखुरापालन व्यवसाय जैविक सुरक्षाका दृष्टिले अत्यन्त संवेदनशील भएकाले प्रत्येक प्रदेशमा साधनस्रोत सम्पन्न प्रयोगशाला स्थापना गर्नुपर्ने मञ्चको धारणा छ । ती प्रयोगशालाबाट रोग परीक्षण तथा निदान, दाना, दानाका कच्चा पदार्थ, भ्याक्सिन, औषधि र फिड सप्लिमेन्ट परीक्षणको सेवा सर्वसुलभ र नियमित हुनुपर्ने माग गरिएको छ ।
मञ्चले उत्पादन भएका कुखुरा, मासु र अण्डाको बजार समय–समयमा असन्तुलित हुने गरेको भन्दै प्रत्येक प्रदेशमा कोल्ड स्टोर र आधुनिक स्लटर हाउस स्थापना गर्नुपर्ने बताएको छ । यसले उत्पादन भण्डारण, बजार व्यवस्थापन र मूल्य स्थायित्वमा सहयोग पुग्ने मञ्चको विश्वास छ ।
त्यस्तै, एभियन इन्फ्लुएन्जा अन्तर्गत H5 र H9 जस्ता रोगका कारण वर्षेनी कुखुराको ठूलो क्षति हुने गरेको भन्दै रोगको स्ट्रेनअनुसारका भ्याक्सिन उपलब्ध गराउन सरकारसँग आग्रह गरिएको छ । बर्ड फ्लुबाट हुने क्षतिको क्षतिपूर्ति समयमै उपलब्ध नहुँदा व्यवसायी निरुत्साहित भएको भन्दै क्षतिपूर्ति प्रक्रियालाई छिटो र प्रभावकारी बनाउनुपर्ने माग पनि गरिएको छ ।
मञ्चले पोल्ट्री क्षेत्रमा प्रयोग हुने विद्युत् महसुल कृषि तथा सिँचाइसरह सहुलियत दरमा उपलब्ध गराउनुपर्ने माग गरेको छ । साथै अण्डा र कुखुराको मासुमा पाइने प्रोटिन तथा पोषण तत्वबारे सरकारी सञ्चार माध्यमबाट जनचेतनामूलक प्रचारप्रसार गर्नुपर्नेमा पनि जोड दिइएको छ ।
कार्यक्रममा पोल्ट्री व्यवसायी, सरोकारवाला निकायका प्रतिनिधि तथा विभिन्न क्षेत्रका सहभागीहरूको उपस्थिति रहेको थियो । मञ्चले प्रस्तुत गरेका माग सम्बोधन भए नेपालको पोल्ट्री क्षेत्र अझ व्यवस्थित, प्रतिस्पर्धी र दिगो बन्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ ।